Queridos diocesanos e querida Familia Claretiana:

 

 

Varios son os motivos que me moven a escribirvos esta Carta:

 

En primeiro lugar, a celebración do bicentenario do nacemento do P. Claret, o obxectivo xeral da cal é o de "facer memoria, actualizar, dar a coñecer e celebrar a figura de Santo Antonio María Claret Antonio María Claret na vida claretiana, eclesial e social". O Superior Xeral advertía na homilía de apertura do bicentenario: "Non recordamos simplemente un personaxe admirado. Facemos memoria de alguén con quen nos une unha comuñón profunda que nace da experiencia dunha mesma chamada de parte de Deus. Trátase de alguén que tivo e segue tendo un impacto na nosa vida. Co carisma de Santo Antonio Antonio M. Claret, con ese modo peculiar seu de sentir a Deus, esa a súa forma de vivir a relación con María, esa explosión de celo misioneiro que se traduciu na súa vida en mil iniciativas, con ese sono seu de implicar a todos no anuncio do Reino, sentimos unha profunda sintonía".

 

En segundo lugar, estamos a ser testemuñas privilexiadas dos primeiros pasos de nova Provincia claretiana de Santiago que acaba de lanzar o seu 'Proxecto de vida e misión'. Non se trata de algo puramente organizativo e estrutural. "Nacer como Provincia -manifestan os misioneiros claretianos- invítanos a repensar os nosos estilos de vida, a potenciar os necesarios procesos de conversión, persoais e comunitarios, buscando un seguimento máis radical de Jesús segundo as nosas Constitucións (cf. CC 4.28)"

 

Por último, a presenza e o testemuño dos claretianos na diocese de Mondoñedo-Ferrol que se remonta a 1910 en Baltar, a primeira fundación en Galicia. En 1914 os claretianos abren casa en Ferrol para atender a Igrexa de Nuestra Señora de las Angustias, o usufruto perpetuo da cal concédelles o daquela Bispo da mesma Mons. Juan José Solís e Fernández. Nun das súas viaxes acompañando á Raíña Isabel II o P. Claret predicou na Igrexa de S. Julián de Ferrol, hoxe concatedral, e nela podemos ler a seguinte inscrición: "O día 3 de setembro de 1858 S. Antonio Mª Claret que estivo na cidade do 1 ao 5 do devandito mes e ano dirixiu o seu apostólica palabra ao pobo de Ferrol que abarrotaba as naves deste templo. Ad perpetuam rei memorian 15. 6. 953".

 

 

 

1. Trazos biográficos

 

Santo antonio mª claret Antonio Mª Claret naceu en terras catalás, en Sallent, preto de Barcelona, diocese de Vic, o 23 decembro de 1807. Rematada a educación primaria, aos doce anos comezou a traballar como aprendiz no taller téxtil do seu pai. Aos dezasete viaxou a Barcelona para estudar a arte da fabricación. No medio dos seus estudios, traballos e contrariedades, sentiu a chamada de Deus a cambiar de vida. Impresionáronlle as palabras do evanxeo ¿De que lle aproveita ao home gañar todo o mundo se arruína a súa vida?

 

Nun principio pensou en facerse monxe cartujo, pero o seu director espiritual que coñecía a súa inmensa capacidade de traballo e a súa forte inclinación á actividade axudouno a ver que esa non era a súa vocación. Aos 23 anos ingresou no Seminario de Vic (España) e alí recibiu a ordenación sacerdotal o 13 de xuño de 1835, tres anos antes de rematar os estudios sacerdotais. Foi logo nomeado vicepárroco e pronto empezou o pobo a recoñecer o don principal que Deus lle dera: era un predicador impresionante, dunha eficacia irresistible.

 

Aos catro anos de traballar na parroquia sente que a súa vocación era outra: "o seu espírito era para todo o mundo" e, co permiso do seu bispo, marcha a Roma para poñerse ás ordes de Propaganda Fide e irse a misións. Propóñenlle para lograr este fin entrar na Compañía de Jesús e ingresou no Noviciado, pero un fortísimo dor nunha perna obrigouno a irse de alí e volver a España. Máis tarde o Superior xeral dos jesuitas lle escribirá: "Deus tróuxoo á nosa comunidade, pero non para que quedase nela, senón para que aprendese a gañar almas para o ceo".

 

De regreso a España o seu bispo mándao a Viladrau, pero o seu mesmo prelado o libera das tarefas parroquiais o 23 de xaneiro de 1841 para que se dedique ao ministerio apostólico da evangelización. Tiña 33 anos. De todas partes o chamaban a predicar misións populares. Chegou a predicar ata dez sermóns nun mesmo día. Viaxaba sempre a pé e sen diñeiro. No confesionario era extraordinariamente amable e sumamente comprensivo cos pecadores, pero na predicación falaba fortemente contra os vicios e os malos costumes. Durante 15 anos predicou incansablemente polo norte de España, e as conversións obrábanse por doquier. Dise que ao longo da súa vida predicou máis de 10.000 sermóns.

 

Algo similar ao que naquel momento histórico fixo San Juan Bosco en Italia a favor das boas lecturas, o fixo Santo Antonio Claret Antonio Claret en España. Decatouse de que unha boa lectura pode facer maior ben que un sermón e propúxose empregar todo o diñeiro que conseguía en difundir bos libros. Mandaba imprimir e regalaba follas relixiosas, por centenares de miles. Axudou a fundar a 'Libraría Relixiosa' de Barcelona e foi o que máis difundiu as publicacións desa libraría. El mesmo redactou máis de 200 libros e folletos sinxelos para o pobo, que tiveron centenares de edicións. Regalábaos onde queira que chegaba. Non cobraba nada polas misións que predicaba. Vivía na máis absoluta pobreza, pero regalaba libros coma se lle sobrase o diñeiro. Deus axudábao.

 

O 16 de xullo de 1849 fundou a Congregación de Misioneiros Fillos de Inmaculado Corazón de María, da que falaremos máis adiante.

 

Pouco despois foi nomeado Arcebispo de Santiago de Cuba, sendo consagrado o 6 de outubro de 1849. A cidade de La Habana levaba 14 anos sen arcebispo porque eran tempos de persecucións contra a Igrexa Católica. Á fin á raíña de España pareceulle que o sacerdote mellor preparado para ese cargo era o Padre Claret. Escribiulle ao Sumo Pontífice e este nomeouno Arcebispo de La Habana. O negábase a aceptar porque lle parecía que non era digno, pero os seus amigos sacerdotes lle dixeron que en conciencia tiña que aceptalo porque esa era a vontade de Deus. O lema do seu escudo arzobispal foi A caridade de Cristo úrxeme, síntese do seu espírito misioneiro. Durante sete anos traballou incansablemente en Cuba. Alí sobresaíu polo seu celo e pola promoción humana e cristiá dos fieis da súa arquidiocese de ultramar: dúas veces realizou a chamada Visita Pastoral á diocese, creou 53 parroquias, reformou o Seminario, aumentou Congregacións e fundou coa Nai París las Religiosas de María Inmaculada para a educación. Puxo en marcha escolas gratuítas, levantou Casas de caridade con escolas de traballo, constituíu Caixas de Aforro en 1854 e implantounas nas parroquias, promovendo o emprego mediante granxas agrícolas en 1855. Nos cárceres preocupouse de que houbese talleres e se ensinasen oficios para a reinserción dos presos

Coñecedora a raíña Isabel II dos extraordinarios dotes e santidade do arcebispo de Santiago de Cuba, nomeoulle o seu confesor o 18 marzo de 1857. Claret alternaba as súas tarefas habituais de confesor, escritor e predicador en Madrid. Converteu as viaxes reais en misións e soñou El Escorial, non só como foco de formación científica e sacerdotal, senón como unha estratéxica casa-misión e de Exercicios de alcance internacional. Concibiu tamén a idea e proxectou unha catedral máis digna para Madrid. A non poucos artistas de España enteira os tiña asociados noutra das súas grandes realizacións: a 'Academia de San Miguel'. Esta intensa actividade do confesor rexio, absolutamente apartado da política, atraeu non obstante as iras das seitas, que maquinaron de mil formas contra a súa honra e a súa vida, con atroces calumnias, a menor das cales era a de intrigante político.

En 1869 unha revolución desterrou a raíña e polo tanto quedou tamén desterrado o seu capelán, o arcebispo Claret. El aproveitou este desterro para asistir ao Concilio Vaticano I en Roma en 1870, onde pronunciou un grande discurso que foi moi aplaudido e moi comentado e eloxiado. En Francia foi recibido polos monxes cistercienses do mosteiro de Fonte Fría, e alí, tras escribir por orde do superior da súa comunidade, a súa autobiografía empezou a sentirse enfermo e despois de dous meses de enfermidade expirou o 24 de outubro de 1870. Tiña apenas 63 anos pero estaba desgastado de tanto predicar, escribir, viaxar e sufrir pola salvación dos homes. O seu corpo foi enterrado no cemiterio monacal coa inscrición de Gregorio VII: "Amei a xustiza e odiei a iniquidade, por iso morro no desterro". Os restos de Santo Antonio Mª Claret Antonio Mª Claret venéranse hoxe na Igrexa dos Misioneiros Claretianos en Vic.

En 1934 foi beatificado e en 1950 foi canonizado polo Papa Pío XII. A partir deste momento e xa de forma oficial "a vida, as ensinanzas e o exemplo deste preclaro Pastor constitúen un extraordinario patrimonio espiritual, non só para os que se inspiran directamente no seu carisma, senón tamén para toda a Igrexa" como recoñece o Papa Benedicto XVI.

S. Antonio María Claret é todo un exemplo de como o Señor pode encamiñar a quen se pon nas súas mans por camiños insospeitados. O ofrécenos un elocuente testemuño de amor apaixonado a Deus, pois a súa vida foi un consumirse de celo apostólico para que el fose coñecido, amado e servido. O amor ao Padre levou a Santo Antonio María Claret a querer seguir e imitar siempre a Jesucristo en el orar , trabajar y sufrir y abrirse a la acción del espíritu santo quien le inspiró la misión de evangelizar a los pobres Antonio María Claret a querer seguir e imitar sempre a Jesucristo en orar, traballar e sufrir e abrirse á acción do Espírito Santo, quen lle inspirou a misión de evangelizar aos pobres. Foi unha alma grande, nacida para harmonizar contrastes: humilde de orixe e grande aos ollos de Deus. Pequeno de estatura e xigante no espírito. Aparentemente modesto e dotado dunha autoridade moral admitida polos poderosos da terra. Forte de carácter pero de suave dozura pola austeridade e a penitencia que se impoñía. Sempre en presenza de Deus aínda que dunha actividade exterior prodixiosa. Calumniado e perseguido por uns e admirado por outros.

 

 

 

2. Mestre de evanxelizadores

 

Explicaba o Superior Xeral na Misa de apertura do bicentenario que Cristo ocupou o centro da vida de San Antonio M. Claret. E engadía: "Por Él sentiuse amado. Por Él sentiuse acompañado. Por Él sentiuse enviado. Toda vida humana necesita un centro de gravidade que vaia enchendo de sentido cada un dos episodios que conforman a súa historia. Para Claret este centro integrador e dinamizador da súa vida foi a súa relación con Cristo. Unha relación que coidou con esmero e que deixou que moldease toda a súa existencia. Trátase dunha relación que foi crecendo cos anos e que foi tomando connotacións diversas nas distintas etapas da súa vida. Primeiro foi a experiencia do Jesús-amigo dos seus anos de nenez e adolescencia. Sendo xa novo, o encontro con Jesús imprimiu un novo rumbo a "a súa vida a partir daquel de que serve ao home gañar todo o mundo se perde a súa alma" que escoitou nunha igrexa de Barcelona cando se lle estaban a abrir prometedoras perspectivas profesionais. Foi afondando e consolidando a súa relación con Jesús nos anos de formación sacerdotal. Sabemos que como misioneiro o quixo imitar en todo, pero sobre todo na súa paixón pola gloria do Padre e na súa entrega absoluta o anuncio do Reino. A situación dos pobres que atopou en Cuba fíxoa sintonizar, dun modo especial, coa profunda compaixón de Jesús e impulsoulle a crear diversos proxectos en favor dos excluídos e a enfrontarse sempre que foi necesario ás autoridades que non respectaban a dignidade das persoas e conculcaban impunemente os seus dereitos. En Madrid pasou moitas horas contemplando a Jesús perseguido, aprendendo de Él a ser manso e humilde de corazón, a perdoar e a ofrecer ao Padre o sufrimento que o provocaban tantas calumnias e persecucións como tivo que soportar naquel tempo. Morreu bicando o crucifixo, despois de experimentar el mesmo a cruz da persecución e do exilio. Jesús foi certamente o seu punto de referencia absoluto, o centro integrador e dinamizador da súa vida.

 

Foi a caridade de Cristo a que lle urxiu durante toda a súa vida". E foi ela a que lle impulsou a non quedar egoistamente con Jesucristo senón entregalo aos homes, os seus irmáns. Comenta o actual Sucesor de Pedro: "Caritas Christi urget nos". Efectivamente, esta expresión do apóstolo Pablo, que o Santo escolleu como lema episcopal, deixa entender de modo claro como o seu fervente ardor misioneiro tiña a súa fonte só na caridade ardente de Cristo que inundaba a súa alma, e que lle apremaba a entregarse sen reservas para vencer calquera obstáculo con tal de cumprir fielmente a súa misión".

 

Nunha sociedade que se abría aos cambios da industrialización, o P. Claret descubriuse a si mesmo como misioneiro, antepoñendo as esixencias do Evanxeo aos atractivos que podía ofrecer unha vida cómoda. A súa arma foi a Palabra de Deus, vivida e anunciada como mensaxe de salvación para todos. "Xa dende moi novo -recoñece o Papa Ratzinger- era un apaixonado da Palabra divina, que ocupaba un papel central na súa vida espiritual. Nese contacto asiduo e familiar coa Escritura atopaba sempre un manancial abundante de inspiración, de consolo e de forza, que lle levaba a dedicarse con todas as súas enerxías a difundila e dala a coñecer por doquier, para que todos puidesen atopar nela a luz das súas vidas.  Difundiu a Palabra de Deus a través de publicacións, catequese e predicacións, convencido de que nela se atopa o consolo para os tristes, a fortaleza para os débiles, a saúde para os enfermos, o perdón para os pecadores. Dende a oración continua, o estudio e a vida de piedade converteuse nun auténtico evangelizador, primeiro na súa Cataluña natal, despois nas illas Canarias, para máis tarde o facer, xa como arcebispo, en Cuba e en España.

 

Esta experiencia de relación vital coa Palabra de Deus ha de ser para nós un auténtico patrimonio, inspiración unificadora e compromiso ineludible nas diversas situacións de vida que o envío misioneiro nos fará afrontar na hora actual da evangelización.

 

A dispoñibilidade para o ministerio da Palabra sen fronteiras, guiado por razóns de urxencia, oportunidade e eficacia ao servizo do reino de Deus foi unha característica do ser misioneiro en Santo Antonio María Claret Antonio María Claret. Vós, os claretianos e claretianas, herdástela. E así, superando fronteiras humanas e xeográficas, estades presentes en todos os continentes traballando na misión «ad xentes» para suscitar o nacemento de novas comunidades cristiás. Sen esquecer a chamada «misión interna» coa predicación renovadora nas antigas Igrexas, levades adiante a vosa opción polos pobos que necesitan recibir a Boa Nova de Jesucristo.

 

Entre os seus numerosos escritos, ao comentar a frase de San Pablo "aprémanos o amor de Cristo", perfila o retrato dun misioneiro claretiano: "Un fillo do Inmaculado Corazón de María é un home que arde caridade e que abrasa por onde pasa; que desexa eficazmente e procura, por tódolos medios, acender a todo o mundo no lume do divino amor. Nada le arredra, gózase nas privacións, aborda os traballos, abraza os sacrificios, comprácese nas calumnias e alégrase nos tormentos. Non pensa senón como seguirá e imitará a Jesucristo en traballar, sufrir e en procurar sempre e unicamente a maior gloria de Deus e a salvación das almas".

 

A misión evangelizadora, segundo o carisma do P. Claret, posúe uns carácteres distintivos: é radicalmente cristocéntrica, é universal e compartida, é promotora de novos evangelizadores e de laicos comprometidos, realízase cos medios modernos e cun claro sentido pedagóxico e distínguese ante todo e sobre todo polo auténtico testemuño evanxélico.

 

 

 

3. Os dous pés do misioneiro: a santidade e a ciencia

 

Como ben sabedes, a evangelización no próximo milenio require un novo discernimento do voso apostolado misioneiro, sobre todo na proposta vocacional aos mozos e na formación das futuras xeracións de claretianos, seguindo as ensinanzas do fundador, para quen a santidade e a ciencia son como os dous pés, ambos os dous necesarios, do misioneiro. Sendo arcebispo de Santiago de Cuba, o voso Fundador cultivou dun modo especial a formación dos sacerdotes: "Puxen as conferencias en todas as poboacións, tres cada semana, unha de rúbricas e dous de moral; eu sempre as presidía. A primeira de cada mes era conferencia de día de retiro, que consistía nun anaco de lectura, oración e plática".

 

É, por iso, digno de relevo o esforzo que a congregación dedica á formación permanente e a cultivar a propia espiritualidade, baseada na experiencia ascética e mística de san Antonio María, recollida especialmente na súa Autobiografía, carta magna da espiritualidade claretiana. "Dicir 'vida consagrada' é dicir 'formación' e dicir 'misioneiro claretiano'' é dicir: 'discípulo en proceso permanente de formación''. De aí a importancia extraordinaria ''que esta cuestión ten para nós''.

 

 

 

4. Fermento de unidade e fraternidade

 

No exercicio da acción evangelizadora, quere o P. Claret que os seus fillos sexan fermento de unidade e fraternidade ensinando a todos os homes e mulleres a sentirse fillos do mesmo Deus e Padre. Por iso, é consolador constatar que a universalidade consolidada da congregación vos enriqueceu tamén con vocación provenientes das máis diversas partes do mundo; este é un feito de graza que acrecienta o gozo e a gratitude na celebración do bicentenario.

 

Por outra banda, a vida en común é un distintivo esencial de toda vida consagrada. Nas Constitucións sinálase que as colaboracións no ministerio da Palabra pertencen á orixe mesma da vosa vida comunitaria. O Padre Claret quería facer con outros o que só non podía.  Interpreta a paz, a alegría e a harmonía que reinan na vida comunitaria como un signo patente da presenza de Deus e a vida común a considera "unha graza singular que Deus nos dispensa pola súa infinita bondade e misericordia". Este desexo do Fundador ha de levar os seus fillos a incrementar a espiritualidade da comuñón e a promover a colaboración de todos na transformación do mundo segundo o designio de Deus.

 

A vosa vocación aparece definida nas Constitucións como «o don de seguir a Cristo en comuñón de vida e proclamar o Evanxeo a toda criatura» (n. 4). Ao longo da historia, este foi o perfil que distinguiu os fillos do P. Claret, que brillaron polo seu testemuño dentro da Igrexa.

 

 

 

5. Sentido eclesial

 

Santo antonio maría claret Antonio María Claret sentiuse home da Igrexa, viviu o misterio da Igrexa, pensou e actuou en plena fidelidade a ela. "Aléntovos, divos o Papa na súa Mensaxe, a fomentar nos vosos corazóns os grandes amores que guiaron a vida do P. Claret: a Palabra de Deus, a Eucaristía, a comuñón eclesial, a adhesión ao Papa e a devoción á Nai de Deus". Por iso soubo tamén transmitir aos seus fillos, como sinal distintivo do seu carisma, un profundo «sentido eclesial», do que deu claras mostras durante o seu ministerio sacerdotal e episcopal nas circunstancias nada doadas do seu tempo. Este vivo amor á Igrexa, que se manifesta na plena comuñón e na dilixente obediencia aos pastores, especialmente ao Sucesor de Pedro, produciu abundantes froitos ao longo da historia da Congregación.

 

Ante os grandes desafíos evangelizadores do presente e do futuro, os misioneiros claretianos, en particular os comprometidos na investigación teolóxica, o ensino, a catequese e o uso dos medios de comunicación social, están chamados a vivir con lealdade a comuñón eclesial, con adhesión de mente e de corazón ao Maxisterio da Igrexa, e a dar testemuño do sentire cum Ecclesia. Del amor filial cara á nai Iglesia xermola a forza e a incisividad da acción apostólica.

 

 

 

6. Apóstolo dos medios de comunicación

 

O P. Claret escrutaba continuamente os signos dos tempos. Dicía: "Un dos medios que a experiencia me ensinou ser máis poderoso para o ben é a imprenta".

 

Aos seus 35 anos publicou numerosos folletos e libros, como "O Camiño Recto", que sería o libro de piedade máis lido do século XIX. Fundou co seu amigo José Caixal, futuro bispo de Seu D 'Urgel e Antonio Palau, a Libraría Relixiosa, a Confraría do Corazón de María e escribía os Estatutos de La Hermandad del Santísimo e Inmaculado Corazón de María e Amantes da Humanidade, composta por sacerdotes e segrares, homes e mulleres.

 

Escribiu unhas 96 obras propias (15 libros e 81 opúsculos). Entre elas destacan: "Avisos" a toda clase de persoas, "O catecismo explicado" "O colexial instruído". Publicou outras 27 editadas, anotadas e ás veces traducidas por el. Só se se ten en conta a súa grande capacidade de traballo e as forzas que Deus lle daba, pódese comprender o feito de que escribise tanto cunha dedicación tan intensa ao ministerio apostólico.

 

Non era só escritor. Era propagandista. Divulgou con profusión libros e follas soltas. Invertía grandes sumas de diñeiro na edición dos libros. "Non todos poden escoitar sermóns... pero todos poden ler "... "O predicador cánsase... o libro sempre está a punto... Son os libros a comida da alma "... "Os libros son a mellor esmola", dicía. Fundou a "Irmandade espiritual dos libros bos", que durante os anos que estivo baixo a súa dirección ata a súa ida a Cuba imprimiu grande cantidade de libros, opúsculos e follas voantes, cunha media anual de máis de medio millón de impresos polo que recibiu a felicitación persoal do Papa Pío IX. Fundou a Irmandade do Santísimo e Inmaculado Corazón de María, para a difusión dos libros e constituíu un dos primeiros ensaios de apostolado segrar activo por estar integrada por sacerdotes e segrares de ambos os dous sexos.

 

Toda unha chamada para que nós evangelicemos utilizando os medios de comunicación social do noso tempo e evangelicemos os medios mesmos. No século da imaxe e o son non podemos vincular a evangelización exclusivamente á palabra falada ou escrita.

 

 

 

7. Con María e como María

 

A devoción e o amor á Santísima Virgen marcaron a súa vida dende neno. No bautismo impuxéronlle o nome de Antonio, pero despois el engadiuse o nome de María e explicábao dicindo: "É que María Santísima é a miña Nai, a miña Mestra e mi todo, despois de Jesús". Invócao coa expresión 'mi doce Nai'. E con razón pódese dicir que a devoción de Claret á Virxe foi "como luz suave que todo o ilumina" (Pío XII) "A meditación do Misterio de María foi -dixo o P. Xeneral- a fragua na que aprendeu a ''ocuparse das cousas do Padre'' e na que se forxou como misioneiro enviado a anunciar a Boa Nova aos pobres. María ocupa un lugar preeminente no corazón e na espiritualidade de Santo Antonio Antonio M. Claret. Con María cantou moitas veces aquel Magnificat que proclama a bondade e a misericordia do Padre e a certeza da transformación do mundo. Da meditación do misterio de María recibía o lume que mantiña vivo o seu compromiso por unha evangelización profética, a pesar de todas as dificultades. Por iso quixo que os seus misioneiros se chamasen "fillos do Corazón inmaculado de María".

 

A Virxe era para el a estrela que o guiaba. Imaxinábase que as súas oracións subían ao ceo por uns "fíos misteriosos".  De neno, todos os días rezaba unha parte do San Rosario e de maior, os quince misterios. A Virxe dixéralle: "Ti serás o Domingo destes tempos. Promove o Santo Rosario". Amaba moito a María, pero María amáballe máis a el e sempre lle concedeu o que pedía. A Virxe librouno de enfermidades, de perigos, de tentacións e mesmo da morte. Dicía o Santo: "Xa vedes canto importa ser devoto de María. Ela libraravos de males e desgracias de corpo e alma. Alcanzaravos os bens terreais e eternos.... Rezádelle o Santo Rosario todos os días e veredes como María será a vosa Nai, a vosa avogada, a vosa medianeira, a vosa mestra, o voso todo despois de Jesús". "Nin na miña vida persoal, nin nas miñas andanzas misioneiras podía esquecer a figura maternal de María. Ela é todo corazón e toda amor. Sempre a vin como Nai do Fillo amado e isto a fai Nai miña, Nai da Igrexa, Nai de todos. A miña relación con María sempre foi moi íntima e á vez próxima e familiar, de gran confianza. Eu síntome formado e modelado na fragua do seu amor de Nai, do seu Corazón cheo de tenrura e amor. Por iso sento un instrumento da súa maternidade divina. Ela está sempre presente na miña vida e na miña predicación misioneira. Para min, María, o seu Corazón Inmaculado, foi sempre e é a miña forza, a miña guía, o meu consolo, o meu modelo, a miña Mestra, mi todo despois de Jesús".

 

Entre os elementos que configuran a identidade relixiosa dos misioneiros claretianos está a devoción a María. Do seu Corazón Inmaculado os fillos de Claret aprenderon a súa actitude contemplativa na acollida da Palabra, a súa caridade e sinxeleza en transmitila e a súa adhesión cordial ao plan misericordioso de Deus, que leva a estar preto dos pobres e necesitados. Por iso, os misioneiros claretianos deben seguir sendo portadores da mensaxe profética de esperanza que, coa linguaxe do corazón, María propón hoxe á familia humana, tan mancada nos seus valores e aspiracións máis profundas.

 

 

 

8. O P. Claret e a Vida Consagrada

 

Os biógrafos do P. Claret nunca omiten o seu entusiasmo e a súa actividade a favor da Vida Consagrada. Por unha parte, aparécesenos como un grande impulsor desta forma de vida. Son múltiples as súas intervencións na fundación ou refundación de congregacións de vida activa, que por entón xurdían en gran número: ademais dos CMF funda as Misioneiras Claretianas coa Nai París en Cuba (1852). Un posto privilexiado ocúpano as Carmelitas de la Caridad, ás que chama 'as nosas''. Tamén deu orientacións moi precisas ás Franciscanas de la Madre do Divino Pastor, ás Adoratrices, ás Fillas de Cristo Rey, etc...

 

O P. Claret afirmaba que "é máis doado fundar de novo que reformar". Pero non por iso renunciou á revitalización de ordes antigas. Fagamos referencia como botón de mostra aos seus moitos traballos por reimplantar en El Escorial aos Jerónimos.

 

Acerca da creatividade hai que destacar ante todo que puxo en marcha formas novas de Vida Consagrada, en concreto, o que hoxe son os institutos seculares, que el - a falta de terminoloxía pertinente - designou como "relixiosas nas súas casas". Hoxe trátase do Instituto Secular 'Filiación Cordimariana''.

 

Por fin destaquemos a súa admiración pola vida relixiosa e a confianza que deposita nesta, quizais maior por a non conventual (Irmáns das Escolas Cristiás, Compañía de Jesús).

 

Nós recollemos a súa chamada a orar e traballar polas vocación de especial consagración. Estamos convencidos de que Deus segue chamando, pero moitos mozos teñen os seus oídos empregados en escoitar outras voces e outras músicas e así non poden nin escoitar a súa chamada nin dar unha resposta positiva. Acompañemos persoalmente os posibles candidatos á Vida Consagrada. Formemos familias verdadeiramente cristiás onde poidan xurdir novas vocación e poidan ser apoiadas convenientemente.

 

 

 

9. Os misioneiros claretianos na Diocese de Mondoñedo-Ferrol

 

En agosto de 1910 chegan á nosa diocese os primeiros claretianos, concretamente a Baltar, a primeira fundación en Galicia. Dende alí comezaron a traballar no ministerio da predicación e axudaron xenerosamente aos párrocos. Nesta Casa practicaron o Ano de Pastoral todos os claretianos da provincia de Castilla ao rematar a súa preparación académica ata o ano 1958. Consta a súa participación no Ano Mariano de 1954 e na Semana Mariana que se celebrou en Ferrol do 9 ao 16 de maio dese mesmo ano. Tamén foi Seminario Menor. Na década dos setenta a comunidade de Baltar queda unida á de Ferrol e a Casa dedícase a colonias de verán. En 1977 cédese ás Hermanitas dos Pobres mentres levantan o novo edificio coñecido pola 'Miña Casa' e igualmente de 1981 a 1983 o ocupan as Fillas da Caridade como sede temporal do Fogar Infantil Virxe do Carmen. Non prosperou o intento de que fundasen as Carmelitas descalzas de la Coruña utilizando unha parte do Convento e tampouco que Asfedro o puidese utilizar como lugar de reinserción de drogadictos. Dende 1987 vólvese celebrar a Eucaristía e atender Baltar e a partir de 1989 volven as convivencias xuvenís, a celebración da Pascua con mozos e os campamentos de verán, etc...

 

Baltar volveu ser comunidade independente no ano 2004 formada por tres claretianos e atendendo ademais do Santuario e parroquia de Baltar as parroquias próximas de Val e de Meirás.

 

Á cidade de Ferrol chegan os claretianos en 1914 para loitar contra a indiferenza relixiosa e, sobre todo, para traballar na santificación dos ferrolanos. Eran catro Pais e un Irmán. O primeiro Superior P. José Martín alugou unha casa no número 12 da Praza das Angustias para estar moi próximos ao Santuario. As crónicas contan que comezaron a súa andaina con moita discreción para evitar reaccións no ambiente anticlerical da cidade. Os Misioneiros dedicáronse ao exercicio do sagrado ministerio, principalmente á predicación, á reconciliación dos pecadores e á catequese. Foron moi ben acollidos. Non rematara o seu primeiro ano en Ferrol e xa dirixiran Exercicios Espirituais ás Relixiosas de Cristo Rey, Siervas de Jesús, Oblatas do Divino Redentor e Hermanitas dos Pobres. Dirixiron tamén Exercicios ao clero da diocese en Mondoñedo e posteriormente aos seminaristas.

 

Os Anais de 1915 recollen que asistían ao Catecismo no Santuario 300 nenos. Nese mesmo ano organizaron o Apostolado de la Oración, as Marías de los Sagrarios, os Juanes, a xuventude Católica, ... ademais de atender á Confraría das Angustias. Mesmo en 1916 chegan a fundar o Sindicato Católico de Santa Zita para atender as que hoxe chamamos empregadas de fogar. Curiosamente a Archicofradía del Corazón de María non se funda ata 1917.

 

En 1923 teñen casa propia, os claretianos son oito e seguen proliferando as asociacións en torno ao Santuario: Acción Católica da Muller, Xuventude Católica Mariana Feminina, Asociación de Santa Teresita... Desde 1930 atenden a capelanía do Colexio de Cristo Rey.

 

Os anos trinta foron anos de incerteza a causa da situación política. Os relixiosos tiveron que ir a Baltar e tanto libros como obxectos valiosos foron custodiados por persoas particulares. En 1936 a Casa foi asaltada e queimados todos os aparellos. A Comunidade puido salvarse e os Pais non deixaron de atender o culto agás o día 20 de outubro... Desde finais dos anos trinta a Comunidade predica non só en Galicia, senón tamén máis alá das súas fronteiras.

 

O ano 1943 tivo lugar un acontecemento importante: a cidade de Ferrol conságrase ao Corazón de María. Preparouse o acontecemento cun triduo solemne en San Julián predicado por o P. Echevarría. En setembro dese mesmo ano conságrase a diocese enteira: o daquela bispo Mons. Benxamín de Arriba e Castro encargou ao P. Nebreda a predicación da novena a Nuestra Señora dos Remedios na Catedral de Mondoñedo e o 8 de setembro ten lugar a consagración

 

En 1945 compraron a casa de Praza das Angustias nº 12 para poder ampliar o espazo que ocupaban.

 

Con motivo da canonización do P. Claret o 7 de maio de 1950 houbo peregrinación a Roma, celebrouse un triduo en S. Julián onde o santo predicara o 3 de setembro de 1858 e predicaron o bispo de Palencia oriundo desta diocese mindoniense Mons. José Souto Vizoso, o bispo de Tuy e o Arcebispo de Santiago.

 

Os claretianos de Ferrol tomaron parte moi activa na Misión de 1949 e, sobre todo, na grande Misión de Ferrol no ano 1960.

 

En 1964 celébranse con solemnidade as vodas de ouro da presenza dos Misioneiros claretianos en Ferrol. O día 12 de setembro houbo Misa de Pontifical presidida polo Bispo da diocese Mons. Xacinto Argaya e a continuación procesión coas imaxes do Corazón de María e a Virxe das Angustias.

 

En 1968 a diocese de Mondoñedo-Ferrol encarga aos claretianos a parroquia de Esteiro, que seguen atendendo na actualidade.

 

A celebración do bicentenario do nacemento do Fundador dos Misioneiros do Corazón de María pode ser a ocasión propicia para que o Bispo de Mondoñedo-Ferrol, facéndose eco de sentir da diocese enteira, agradeza a presenza, o testemuño e o traballo pastoral dos claretianos entre nós: en Baltar e en Ferrol. Trátase como a vai dunha presenza dilatada no tempo e moi cualificada na acción pastoral. Coidaron as obras que reclamaba a situación do momento e as realidades diocesanas antes que as súas propias obras. Inseríronse dun xeito admirable no presbiterio diocesano, onde son moi apreciados. Exerceron admirablemente o seu carisma na predicación abundante e nas Misións populares e agora atenden con xenerosa entrega o Santuario de Nuestra Señora de las Angustias, a Parroquia do mesmo nome e pequenas parroquias de carácter rural. Á diocese de Mondoñedo-Ferrol non se vén por casualidade nin se vén de paso. Os claretianos, dende o P. Xeneral ata as comunidades que viven e traballan connosco pasando polo goberno da nova Provincia, saben valorar moi ben o testemuño da Congregación nesta diocese do noroeste galego, algo moi de agradecer por parte nosa.

 

 

 

10. Camiños de futuro

 

Os cambios culturais do noso mundo reclaman de nós novas linguaxes porque os signos que antes foron elocuentes agora pode que non sexan comprendidos. O consumismo e o laicismo que dominan a nosa sociedade poden deixar secuelas no modo de pensar e sentir dalgúns relixiosos, que senten a necesidade de redescubrir hoxe a beleza do seu camiño vocacional. A vida consagrada non se pode concibir xa á marxe das outras formas de vida cristiá porque é necesaria a complementariedade á hora de vivir a propia vocación e ser signos do Reino no noso mundo. As situacións de exclusión, de inxustiza e violencia que marcan o momento histórico que nos tocou vivir empúrrannos cara aos máis desfavorecidos intentando unha forma moi distinta de organizar as nosas comunidades.

 

A nova evangelización á que fomos convocados xa polo Papa Juan Pablo II non queda no exterior e organizativo senón que leva a "emprender unha profunda renovación dos nosos modos de convocatoria e atención pastoral que: acompaña e non só enseña;reconoce e estimula e non só reprende;es misioneira e non de simple mantemento; sabe ''facer con outros'' e non é mera tarefa individual; baséase en procesos e non en accións puntuais; responde aos novos desafíos e non atende só a demandas; ofrece servizos especializados e non simplemente xenéricos.

 

"Recordar hoxe a figura de Claret -dicía o P. Xeneral na Homilía na apertura do bicentenario- anímanos a asumir con decisión e xenerosidade a gozosa tarefa de anunciar o Reino. A sede de verdade e de amor, o desexo de vivir con sentido e de construír un mundo máis fraterno e solidario segue solidamente presente no corazón da nosa xente. Existen, certamente, moitos factores que intentan acalar esta sede ou encher este desexo con ofertas que non son capaces de responder aos máis profundos anhelos do corazón humano. O anuncio da Palabra, que nos guía cara á propia interioridade onde é posible o encontro con Deus e nos dá as claves para interpretar e orientar a historia, é máis urxente que nunca. Sabemos que a experiencia do amor de Deus nos capacita para acoller os demais como irmáns e á Creación como don a compartir. Se fosemos capaces de mirar a realidade con aquela compaixón de Jesús, que enchía tamén o corazón de Claret, nacería en nós o desexo poderoso de facer algo. Non nos preocuparía manter posicións de poder ou de prestixio, porque estariamos interesados soamente en achegarnos a aqueles que esperan un xesto de amor no medio das experiencias de exclusión que están a vivir. Non nos sentiriamos ameazados por nada nin por ninguén porque nos enchería o corazón a paz de quen se sabe amado polo Padre e enviado por Jesús que prometeu estar sempre cos seus discípulos. Non nos daría medo dar testemuño da nosa fe porque saberiamos que é o mellor servizo que podemos ofrecer aos irmáns. Non cejaríamos no noso empeño por crear un mundo máis próximo ao proxecto de Deus para os seus fillos porque nos deixariamos levar pola certeza de que o proxecto do Padre é un mundo novo "no que reine a xustiza". Inquietaríanos soamente ver a situación de tantas persoas que, por motivos diversos, non alcanzan a vivir a experiencia de saberse amados e sentiriámonos poderosamente chamados a ser expresión do Corazón do Padre no contexto particular en que nos toca vivir a cada un. O recordo de Claret sitúanos en clave misioneira".

 

Queridos amigos claretianos e claretianas, desexo confiar ao Corazón Inmaculado da Nai de Deus os vosos proxectos apostólicos, o voso afán misioneiro e as esperanzas que vos animan. Que Ella vos conceda a alegría de ser instrumentos dóciles e xenerosos no anuncio do Evanxeo aos homes e mulleres do noso tempo. Que Deus sexa coñecido, amado e servido de todos", como quería o voso san Fundador.

 

Ferrol, 23 de decembro de 2007, conmemoración dos 200 anos do nacemento do P. Claret.