| |
|
(NOTA: a versión en galego é unha traducción automática. Se atopas algún erro comunícanolo en
mcs@mondonedoferrol.org)
O amor, artigo de primeira necesidade
No Occidente do século XXI que vive a sociedade do benestar por encima de
todo, da conquista do espazo, das guerras de deseño, da cirugía estética,
dos campos de golf e os móbiles de sexta xeración... a xente non se sente
querida, o home séntese huérfano, só e triste. En definitiva necesita, máis
que nunca amor. Para os gravísimos problemas de subsistencia no Terceiro
Mundo, a solución é o amor solidario. Penso que implícitamente esta mensaxe
é o que nos quere transmitir o Papa Benedicto XVI cando escolleu como tema
da súa primeira Carta encíclica sobre "o amor divino como fundamento da
misión eclesial da caridade.
O amor descóbrenos o máis profundo de Deus e do ser humano
Por outra banda, con esta elección, o Papa foi directamente ao 'corazón da
fe cristiá' porque cando Divos desvelounos o seu segredo máis íntimo díxonos
que o seu trazo máis belo e máis propio é o amor. ¿Quen é Deus? "Divos é
amor", responde San Juan (1 Jn 4,8). O Sucesor de Pedro mostrounos a entraña
do cristianismo e o que é decisivo para todo home e para a enteira
comunidade humana. E, por outra banda, achegouse tamén ao fondo da realidade
do home e do seu camiño na historia. Cando nos preguntamos: ¿quen é o home?
A resposta máis adecuada é: o ser que naceu para amar e ser amado. Benedicto
XVI é o Papa do esencial.
O amor ha ocupar o centro da Igrexa e do seu pontificado
Con esta primeira encíclica o Papa Benedicto dinos que no centro do seu
pontificado e no centro da Igrexa do Señor hai que poñer o amor. Un amor que
ten como unha dobre vertente, "do cal Divos cólmanos, e que nós debemos
comunicar aos demais" (n.1). Excluíndo o espiritualismo que pretende
refuxiarse exclusivamente no amor a Deus e, doutra banda, un amor centrado
só na parte corporal do home subliña: "Só cando o amor a Deus e aos demais
fúndense verdaderamente nunha unidade, o home é plenamente el mesmo" (n 5).
O amor erótico, ebrio e indisciplinado, pode reducirse a sexo e entón
degrada ao ser humano, porque o converte en mercancía que se pode comprar e
vender. Pero non hai que rexeitalo nin menosprezalo porque, transfigurado en
agapé, pode converterse en don dun mesmo que non mostra medo nin á renuncia
nin ao sacrificio, e entón lle ennoblece. O amor humano, sobre todo o amor
do varón e da muller que o sacramento do matrimonio santifica, é unha das
expresións máis belas do amor de Deus e fainos gustar de antemán algo do
amor divino. "O agapé cristián, o amor polo prójimo no seguimiento de
Cristo, non é algo distinto, colocado xunto ou ata contra o eros; ao revés,
no sacrificio que Cristo fixo polo home, atopou unha nova dimensión que, na
historia da dedicación caritativa dos cristiáns aos pobres e necesitados,
desenvolveuse cada vez máis", explicaba o mesmo Papa dous días antes de
publicar o seu encíclica.
"O amor é 'extasis' -comenta o Papa-, pero non no sentido dun arrebato
momentáneo, senón como camiño permanente, como un saír do eu pechado en si
mesmo cara á súa liberación na entrega de si e, precisamente deste xeito,
cara ao reencontro consigo mesmo, máis aínda, cara ao descubrimento de Deus"
(n. 6).
A caridade, razón de ser da Igrexa
Non se pode separar o amor a Deus e o amor aos homes. A caridade non é unha
actividade máis da Igrexa, senón a súa razón de ser. "Toda a actividade da
Igrexa é a expresión dun amor que busca o ben integral do ser humano". Non é
bo camiño opoñer xustiza e caridade. "Os pobres, dise, non necesitan obras
de caridade, senón de xustiza. As obras de caridade -a esmola- serían en
realidade un modo para que os ricos eludan a instauración da xustiza e
acalen a súa conciencia, conservando a súa propia posición social e
desposuíndo aos pobres dos seus dereitos. No canto de contribuír con obras
illadas de caridade a manter as condicións existentes, faría falta crear
unha orde xusta, no que todos reciban o seu parte dos bens deste mundo e, xa
que logo, non necesiten xa as obras de caridade. Débese recoñecer que nesta
argumentación hai algo de verdade, pero tamén bastantes erros" (n. 26) "O
amor -cáritas- será sempre necesario ata na sociedade máis xusta [...] A
afirmación segundo a cal as estruturas xustas farían superfluas as obras de
caridade, esconde unha concepción materialista do home: o prejuicio de que o
home vive 'só de pan' (Mt 4,4; cf. Dt. 8,3), unha concepción que humilla ao
home e ignora precisamente o que é máis específicamente humano" (n. 28) . En
definitiva, a caridade é inseparable da xustiza e o seu mellor complemento.
A Palabra, os sacramentos e a caridade son o trípode que sostén á Igrexa.
"Practicar o amor cara ás viudas e os huérfanos, os presos, os enfermos e os
necesitados de todo tipo, pertence á súa esencia [da Igrexa] tanto como o
servizo dos sacramentos e o anuncio do Evangelio" (n. 22). "Para a Igrexa a
caridade non é unha especie de actividade de asistencia social que tamén se
podería deixar a outros, senón que pertence á súa natureza e é manifestación
irrenunciable da súa propia esencia" (n. 25).
"Xa que logo é moi importante que a actividade caritativa da Igrexa manteña
todo o seu esplendor e non se dilúa nunha organización asistencial genérica,
converténdose simplemente nunha das súas variantes: a) ...a caridade cristiá
é ante todo e simplemente a resposta a unha necesidade inmediata nunha
determinada situación; b) A actividade caritativa da Igrexa ha de ser
independente de partidos e ideoloxías; c) Ademais, a caridade non ha de ser
un medio en función do que hoxe se considera proselitismo" (n 31).
Os que desempeñan o servizo da caridade na Igrexa "non han de inspirarse nos
esquemas que pretenden mellorar o mundo seguindo unha ideoloxía, senón
deixarse guiar pola fe que actúa polo amor (cf. Gal 5,6) " (n. 33) "No seu
himno á caridade (Cf. 1 Cor 13), san Pablo ensínanos que esta é sempre algo
máis que unha simple actividade: "Podería repartir en esmolas todo o que
teño e aínda deixarme queimar vivo, se non teño amor, de nada sérveme" (v.
3) ... A actuación práctica resulta insuficiente se nela non se pode
percibir o amor polo home, un amor que se alimenta no encontro con Cristo".
¿Como dar sen humillar? "A íntima participación persoal nas necesidades e
sufrimentos do outro se converte así nun darme a min mesmo: para que o don
non humille ao outro, non soamente debo darlle algo meu, senón a min mesmo;
hei de ser parte do don como persoa" (n. 34) "O contacto vivo con Cristo é a
axuda decisiva para continuar no camiño recto: nin caer nunha soberbia que
despreza ao home e en realidade nada constrúe, senón que máis ben destrúe,
nin ceder á resignación, a cal impediría deixarse guiar polo amor e así
servir ao home. A oración convértese nestes momentos nunha esixencia moi
concreta, como medio para recibir constantemente forzas de Cristo" (n. 36).
Lectura íntegra e meditada
Atopámonos ante un escrito denso, propio dun
gran home de fe e dun gran pensador. A primeira encíclica do Papa
Benedicto XVI está cargada de matices, de suxestións e ricas orientacións.
Habemos de lela e meditala no seu integridad para ser reconfortados e
reemprender, animosos, o camiño da Igrexa que non é outro que o camiño de
Cristo, a saber, o camiño do amor. Sobre el preguntarannos no último exame.
Esta carta-encíclica fíxose pública o 25 de
xaneiro, festa da conversión de S. Pablo. Ninguén como el experimentou a
forza do amor de Deus e ninguén como el cantou o amor cristián, que non é
orgulloso nin egoísta, non se alegra da inxustiza, senón que goza da
verdade, desculpa sen límites, espera límites..., o amor non pasa nunca.
 |
