| |
|
(NOTA: a versión en galego é unha traducción automática. Se atopas algún erro comunícanolo en
mcs@mondonedoferrol.org)
O domingo 15 de xaneiro a Igrexa celebra a
Xornada Mundial do Emigrante e Refuxiado. É o primeiro ano que esta
xornada celébrase nesta data, xa que tradicionalmente celebrábase no mes
de setembro.
En España o cambio experimentado no movemento migratorio nas dúas últimas
décadas é máis que notable. Os anos entre 1970 e 1980 caracterizáronse
porque os españois emigraron a América e a determinados países europeos.
Sabémolo moi ben nestas terras nosas de Galicia. Posteriormente deuse un
investimento de tendencia. No ano 1990 había en España unha poboación
estranxeira aproximada dun cuarto de millón e só quince anos máis tarde
excedeu os 3 millóns e medio. A porcentaxe de estranxeiros sobre a
poboación total é xa aproximadamente do 8,4%. España pasou de ser un país
de emigración, aínda que non convén esquecer a ese millón longo de
españois que aínda viven no estranxeiro, a converterse en país de
inmigración. Non hai unha soa provincia onde non haxa unha presenza
importante de inmigrantes, aínda que oscile bastante dunhas provincias a
outras: Vai do 1,7% ao 5% nas que menos ata o 10%-18,5% nas que máis.
Nalgúns lugares concretos pode haber un 30% de estranxeiros inmigrantes.
Na actualidade a maior parte dos estranxeiros no noso país proceden por
esta orde de América Latina, Unión Europea, África, Europa do Leste e
Asia.
A emigración converteuse nun fenómeno global no mundo actual, non exento
de dramatismo en moitas ocasións, que non pode ser contemplado soamente
coma se só se tratase de números ou de rentabilidad económica. Moito menos
como un problema, sen máis; menos aínda coma se os inmigrantes supuxesen
un perigo ou unha ameaza. Habemos de contemplar e afrontar o fenómeno das
migraciones tratando de abarcar a totalidade da persoa do inmigrante, coas
súas referencias familiares, culturais, sociais, relixiosas?, así como a
realidade do seu país de orixe e do de acolleita.
O inmigrante é, ante todo, unha persoa e non ?man de obra barata?. Non
pode ser considerado como un simple ?recurso humano? do que nos
beneficiamos, minusvalorando o tempo que leva entre nós, a súa
contribución ao noso benestar, sen apreciar suficientemente as súas raíces
familiares, culturais e relixiosas.
O fenómeno da emigración, que afecta a millóns de seres humanos suscita
serios desafíos á sociedade e á Igrexa. Dicía o Papa Juan Pablo II na
Ecclesia in Europa (2003): ?Entre os retos que ten hoxe o servizo do
Evangelio da esperanza débese incluír o crecente fenómeno da inmigración,
que chama en causa a capacidade da Igrexa para acoller a toda persoa,
calquera que sexa o seu pobo ou nación de pertenencia. Estimula tamén a
toda a sociedade europea e as súas institucións a buscar unha orde xusta e
modos de convivencia respetuosos de todos e da legalidad, nun proceso de
posible integración? (nº 100).
O deber do cristián é acoller a calquera persoa que pase necesidade. Esta
apertura constrúe comunidades cristiás fervientes, enriquecidas polo
Espírito cos dons que lles aportan os novos discípulos procedentes doutras
culturas. Esta expresión básica do amor evangélico é igualmente a
inspiración de innumerables programas de solidariedade cos emigrantes e os
refuxiados entre nós e noutras partes do mundo. E obríganos a poñer en
práctica o diálogo interreligioso.
Pero a miúdo a solidariedade resulta difícil. Require formación e
desposuírse de prejuicios e actitudes de illamento, que en moitas
sociedades fixéronse hoxe máis sutís e penetrantes. Para afrontar este
fenómeno, a Igrexa posúe grandes recursos educativos e formativos en todos
os ámbitos. Entre todos e sen ceder ao desalento habemos de combater o
racismo e a xenofobia, inculcando actitudes positivas baseadas na doutrina
social católica.
Os cristiáns, cada vez máis arraigados en Cristo, debemos esforzarnos por
superar a tendencia a encerrarnos en nós mesmos, e habemos de aprender a
descubrir nas persoas doutras culturas a pegada de Deus. Só un amor
auténticamente evangélico será suficientemente forte para axudar ás
comunidades a pasar da mera tolerancia ao respecto real das diferenzas
polo que se refire aos emigrantes. Só a graza redentora de Cristo pode
facernos vencer este desafío diario de transformar o egoísmo en
xenerosidade, o temor en apertura e o rexeitamento en solidariedade.
A Igrexa debe estar sempre atenta á realidade migratoria, en constante
evolución, e tratar, na medida das súas posibilidades, de responder
adecuadamente ás súas demandas e ás súas necesidades.
1) A ninguén se oculta o considerable aumento
das persoas que profesan o Islam en España e en Europa. No encontro do
Papa Benedicto XVI coa comunidade musulmá en Colonia, con motivo da XX
Xornada Mundial da Mocidade, propoñía unha "convivencia pacífica e
serena", e engadía: "Grazas a Deus, estamos de acordo en que o terrorismo,
de calquera orixe que sexa, é unha opción perversa e cruel, que desdeña o
dereito sacrosanto á vida e corroe os fundamentos mesmos de toda
convivencia civil. Se xuntos conseguimos extirpar dos corazóns o
sentimento de rancor, contrastar toda forma de intolerancia e opoñernos a
cada manifestación de violencia, frearemos a oleada de fanatismo cruel,
que pon en perigo a vida de tantas persoas, obstaculizando o progreso da
paz no mundo. A tarefa é ardua, pero non imposible. En efecto, o creyente
-e todos nós, como cristiáns e musulmáns, somos creyentes- sabe que pode
contar, no entanto a súa propia fragilidad, coa forza espiritual da
oración".
2) As mulleres inmigrantes aumentaron considerablemente nos últimos vinte
anos. Tralos traballadores emigrantes chegados a Europa nos anos 70,
tralos procesos de reagrupación familiar aos que asistimos (e que aínda
continúan), atopámonos agora nun periodo no que case o 50% da inmigración
internacional son mulleres. Así o comenta o Papa Benedicto XVI na mensaxe
que escribiu para esta Xornada: ?Con respecto aos que emigran por motivos
económicos, cabo destacar o recente feito de la ?feminización? do
fenómeno, é dicir, a crecente presenza nel da muller. En efecto, no
pasado, quen emigraban eran sobre todo os homes, aínda que non faltaban
nunca as mulleres; con todo, entón elas emigraban sobre todo para
acompañar aos seus respectivos maridos ou pais, ou para reunirse con eles
onde se atopaban xa. Hoxe, aínda sendo aínda numerosas esas situacións, a
emigración feminina tende a ser cada vez máis autónoma: a muller cruza por
si mesma os confíns da súa patria en busca dun emprego no País de destino.
Máis aínda, en ocasións, a muller emigrante converteuse na principal fonte
de ingresos para a súa familia. De feito, a presenza feminina dáse sobre
todo nos sectores que ofrecen salarios baixos. Por iso, se os
traballadores emigrantes son particularmente vulnerables, entre eles as
mulleres sono máis aínda. Os ámbitos de emprego máis frecuentes para as
mulleres son, ademais dos quefaceres domésticos, a asistencia aos anciáns,
a atención ás persoas doentes e os servizos relacionados co hospedaje en
hoteis. Nestes campos os cristiáns están chamados a manifestar o seu
compromiso en favor do trato xusto á muller emigrante, do respecto ao seu
feminidad e do recoñecemento dos seus dereitos iguais?. Este novo rostro
da inmigración conlleva un cambio de comportamento, que a miúdo vai unido
a dificultades de integración e unha disminución da fecundidad, pero tamén
a un verdadeiro tráfico de mulleres e á prostitución.
¿Que podemos facer? ¿Por onde ha de ir o noso
compromiso ante o desafío que supón a inmigración para nós?
- Crear espazos nos que sexa posible o encontro.
Así poderemos intercambiar experiencias e enriquecerémonos mutuamente.
Cremos espazos de encontro que nos permitan pasar da mera tolerancia ao
respecto real das diferenzas, vencer toda tendencia a encerrarnos en nós
mesmos e transformar o egoísmo en xenerosidade, o temor en apertura e o
rexeitamento en solidariedade. Espazos de confianza, en que aprendamos uns
e outros a superar os propios temores e atopar luz e estímulos para vivir
xuntos, a partir do Evangelio de Cristo, un camiño de fraternidad e
reconciliación.
- Educar no diálogo. A comunidade cristiá ha de educar para o pluralismo,
integrando nos seus plans pastorales e procesos educativos a diversidad.
Ao mesmo tempo ha de informar e sensibilizar ao pobo sobre as causas dos
fluxos migratorios e sobre a presenza enriquecedora dos traballadores
inmigrantes entre nós. Os cristiáns non podemos deixarnos levar de certas
mentalidades cuxas reaccións non proceden da fe, senón de sistemas de
valores contrapuestos ao Evanxeo.
- Ser promotores de xustiza defendendo e
recoñecendo os dereitos dos inmigrantes e as súas familias, afrontando o
reto decisivo de transformar a globalización excluínte e xeradora de
inxustiza e de violencia nunha globalización da solidariedade a fin de que
no noso mundo poida alumar unha humanidade nova.
- As nosas parroquias han de ver nos inmigrantes a irmáns chamados a
compartir os bens da fe en Cristo. Cando se trata de cristiáns, estes han
de poder recoñecer nas nosas comunidades a súa mesma fe e compartir a
orixinal expresión da mesma con igualdade de dereitos. Na Igrexa ninguén é
estranxeiro. Se se trata de non cristiáns, a mesma fe ha de levarnos a
recoñecer e a servir neles a Cristo, recordando as súas palabras: «Era
estranxeiro e acolléstesme».
- Asociar aos homes e mulleres inmigrantes, que
viven e traballan entre nós, á construción do noso pobo, do noso barrio e
da nosa comunidade é a acción propia dunha comunidade cristiá que vive a
catolicidad como unha apertura esencial a todo o que é obra do Espírito en
cada pobo. Este é o único camiño para alimentar a esperanza, ahuyentar a
indiferenza e rexeitar o espectro da xenofobia e do racismo. É a acción
urxente fronte ao deterioro humano que os repliegues egoístas provocan
socavando moitas veces a nosa convivencia diaria. Especialmente acollan e
dean responsabilidades ás mulleres emigrantes.
- os diferentes servizos da Igrexa acrecenten o apoio que dan ás mulleres
indocumentadas, máis indefensas que os homes nas nosas sociedades;
- os responsables das Igrexas participen no labor dos gobernos nacionais e
das instancias europeas a favor da loita contra o tráfico de mulleres e da
súa protección, xa sexa no país de destino como no de orixe.
En definitiva, trátase de respectar mellor os dereitos de todo home e de
toda muller e, xa que logo, de loitar contra calquera forma de escravitude
moderna. A iso invítannos as Convenciones internacionais, máis aínda a
Palabra de Deus: para nós, todo ser humano é imaxe de Deus.
Damos grazas a Deus pola presenza, o servizo e a riqueza dos irmáns
inmigrantes entre nós, así como polas iniciativas, os servizos e as
accións por parte das comunidades cristiás para acollerlles e colaborar na
súa integración. Alento ás Parroquias, a Caritas, aos Centros Educativos
da Igrexa, ás Comunidades Cristiás e ás persoas de boa vontade, para que
sigan traballando con ilusión neste campo e asuman na súa tarefa pastoral
o compromiso explícito en favor dos irmáns e irmás inmigrantes.
 |
