| |
|
"Dou grazas ao noso Señor Xesucristo que me ha
fortalecido, porque me considerou digno de confianza ao encomendarme o
ministerio... Divos tratoume con misericordia e Jesucristo mostrou en min
toda a súa xenerosidade. Ao Rei dos séculos inmortal, invisible, único Deus,
honor e gloria polos séculos dos séculos" (1Tim 1,12-17).
Nesta mañá de gozo, alimentados coa Palabra de Deus e coa Eucaristía,
acabamos de vivir o misterio da sucesión apostólica. Os meus irmáns no
episcopado acaban de consagrarme bispo da Igrexa Católica. Transmitíronme o
don espiritual que recibiron os Apóstolos do mesmo Señor e que eles á súa
vez comunicaron aos seus colaboradores pola imposición de mans (Cf. 1 Tim
4,14; 2 Tim 1, 6-7). Séntome en profunda comuñón de fe e caridade co actual
Sucesor de Pedro, o Papa Benedicto XVI, a quen unha vez máis agradezo a
confianza que depositou na miña humilde persoa, e que está representado aquí
especialmente pola súa Nuncio Apostólico. Grazas, Señor Nuncio do Santo Pai,
pola súa presenza e pola súa presidencia.
Saúdo con afecto fraternal ao Cardeal-arzobispo de Madrid, oriundo desta
diócesis, que nos honra a todos coa súa cualificada presenza. Grazas Sr
Arzobispo de Santiago, querido metropolitano, e Srs. Arzobispos e Bispos
aquí presentes pola entrañable acollida no colexio episcopal que me
dispensastes. Permitídeme que mencione expresamente a D. Rafael Palmero, pai,
irmán e amigo, e a D. José Gea e a D. Miguel Angel Araújo que me precederon
no celoso coidado pastoral desta para min xa amada diócesis mindoniense.
Hoxe a Igrexa mindoniense-ferrolense, unha das máis antigas de Galicia,
recibiu un novo pastor. E fíxoo desde a fondura da fe, con amor e con
esperanza. Séntome profundamente conmovido polas mostras de afecto e os
ofrecimientos de colaboración que recibín de sacerdotes, relixiosos e
laicos, desde o día en que se fixo público o meu nomeamento. Axudádeme a
ser, a imaxe viva de Cristo, o bo pastor que acompaña ao rebaño, precédeo e
condúceo aos pastos da vida. En momentos de dificultade, o pastor bo non o
abandona; permanece ao seu lado e deféndeo. E ata chega a dar a vida por el.
Non veño a vós en nome propio, nin confío nas miñas calidades, máis ben
escasas. Estou convencido de que a forza proporciónama o Señor e é O quen
sostén a miña debilidade. Precisamente por iso escollín como lema para o meu
ministerio episcopal unhas palabras do apóstolo S. Pablo e con el me atrevoa
dicir: "Virtus in infirmitate', é dicir, "o poder de Deus maniféstase na
debilidade dos homes". Non se me oculta que para ser bispo hai que estar
disposto a sufrir. Pero justamente así entrarei en comuñón con Jesucristo, o
Servo entregado que foi constituído Señor do universo. Desde agora solicito
a todos imploréis para min o don da fortaleza, que só o Espírito Santo pode
outorgar.
Confíalleme a porción do Pobo de Deus que peregrina no norte de Galicia para
que a apaciente coa cooperación do presbiterio, reuníndoa no Espírito Santo
por medio do Evangelio e da Eucaristía. Queridos sacerdotes: conto convosco
e póñome á vosa enteira disposición. Por encima dos plans e as
programaciones pastorales, están as persoas. Gustaríame entablar con cada un
unha relación directa, sinxela, cordial, que non terminase na confianza e
puidese chegar ata á confidencia. Sentíndome irmán e amigo voso, non
deixarei de ser tamén pai que alenta, guía e corrixe desde a misericordia no
momento oportuno. Estou plenamente convencido de que, como dixo o Papa Juan
Pablo II de amada memoria, "unha diócesis funciona ben só se a súa clero
está unido jubilosamente, en fraterna caridade, ao redor do seu bispo"[1]. O
apoio recíproco, dos sacerdotes ao bispo e do bispo aos sacerdotes, defende
a todos do desalento e da tendencia á mediocridad. Acaba de morrer entre nós
un sacerdote, D. Jaime Cabot, con fama de santo. A súa vida foi un servizo
sacrificado, sobre todo, aos enfermos e ás vocacións sacerdotales. O pobo
cristián, movido sen dúbida polo sentido da fe, pediu que se inicie xa a súa
causa de beatificación. Todo haberá de ser considerado coa debida
ponderación. Pero todos habemos de seguir os seus pasos camiñando con coraxe
pola senda da propia santificación.
Sacerdotes do presbiterio de Palencia, grazas por todo o que me aportastes e
polo báculo que me regalastes. O recordarame sempre que hei de coidar do
rebaño que o Espírito Santo encargoume gardar, como pastor da Igrexa. Grazas
tamén a vós presbíteros das diócesis irmás de Castilla e León e doutras
Igrexas particulares. Seguirei contando coa vosa axuda e contade coa miña
amizade agradecida. Aos seminaristas de Palencia dediquei o mellor da miña
vida. Preparáos con esmero, queridos seminaristas de Mondoñedo-Ferrol, nunha
amizade cada vez máis fonda con Jesucristo que vos chama e crecede no desexo
de servir aos homes do noso tempo levándoos a Deus, o único capaz de saciar
as súas necesidades máis profundas.
Saúdo agora aos consagrados e consagradas que vivides e traballades na
diócesis, na atención aos pobres e necesitados, no ensino e nas distintas
tarefas da evangelización. ¡Que sería da Igrexa e da nosa sociedade se lles
faltasen estas persoas que, desde o amor a Jesucristo, entréganse ao servizo
dos demais a tempo completo e para sempre! Sede fieis aos vosos Fundadores
que se contan entre os mellores fillos da Igrexa e os máis insignes
bienhechores da humanidade. Grazas, queridas monxas de clausura, pola vosa
oración e pola ofrenda das vosas vidas. No corazón da nosa nai a Igrexa, vós
sodes -como dixo santa Teresita de Lisieux- o amor.
Queridos fieis laicos, vós sodes luz do mundo e sal da terra. A través do
voso testemuño chega o Evangelio, con toda o seu frescura e novidade, ás
familias, ao mundo do traballo, á cultura, á vida pública, a todos os
ambientes onde viven os homes. Na misión, os pulmóns da Igrexa se ensanchan.
A Igrexa asume as diversas culturas purificándolas e profundándoas, e
inserindo nelas a sabia do Evangelio, impúlsaas a transcenderse a si mesmas.
Non é hora de queixumes estériles, nin de acobardamientos, nin de responder
con agresividade ao hostigamiento que padecemos nalgunhas ocasións. ¡Non
teñamos medo porque Cristo non quita nada do nobre e bo que hai na persoa e
na sociedade e, en cambio dáo todo! Porque sabemos que a vitoria que vence
ao mundo é a fe en Cristo resucitado, porque estamos seguros de que contamos
coa presenza do Señor ata a consumación do mundo. A Igrexa está viva e é
nova. Acábanolo de recordar o Papa Benedicto XVI. O que nos impulsa a
encomiar a Deus e a darlle grazas non é o éxito ou a contradición na nosa
relación co mundo, senón a contemplación da fidelidade, a gratuidad e a
tenrura de Deus que non abandona nunca ao seu pobo.
Non podemos ser Igrexa de Deus no illamento, que
nos levaría a converternos en seita e a morrer afogados nos nosos pequenos
problemas. Soamente somos Igrexa na comuñón con las demais Igrexas que
celebran a mesma e única Eucaristía, e en comuñón cos outros bispos e co
sucesor de Pedro. A comuñón co Papa non a sento como un luxo ou un adorno,
senón como garantía e acreditación do meu ministerio nesta diócesis
concreta. Entre nós e na Igrexa universal necesitamos comprender e vivir que
a diferenza non é sempre discriminación, nin a pluralidade dispersión, nin a
unidade uniformidade. No corpo eclesial as xustas diferenzas non deben levar
á confrontación, senón ao mutuo enriquecimiento dentro da comuñón.
O bispo é, para o pobo de Deus que preside na caridade, mestre, sacerdote e
pastor.
Como mestre da fe quero, convosco, anunciar a Jesucristo, transmitir a
experiencia vivida de que O convertéullenos en pan de vida, en auga capaz de
saciar nosa sede, en amigo, en irmán, en esposo.... E transmitir esta
experiencia, non individualmente e por libre, senón como Igrexa do Señor,
fundada no testemuño autorizado dos apóstolos que, liberándonos dos límites
da nosa particularidade, ábrennos á comunidade católica. A auténtica palabra
apostólica, gardada polo Espírito na memoria da Igrexa, faise especialmente
presente na palabra do bispo cando a predica aos seus fieis procurando
iluminar con ela as máis diversas experiencias e situacións vitais. Quero
ser mestre na fe cun magisterio humilde e respetuoso, atento aos carismas
que o Espírito suscita en cada comunidade. Pero nunca poderei esquecer que,
antes que mestre, son discípulo que necesita achegarse cada día á Palabra de
Deus con corazón dócil e orante, para que ela procree en min unha mentalidad
nova, a mentalidad de Cristo (1 Cor 2,16). Non quixese esquecer nunca a
recomendación de S. Buenaventura: "Non basta a lección, sen a unción, a
especulación sen a devoción, a investigación sen a admiración, a
circunspección sen a exultación, a industria sen a piedade, a ciencia sen a
caridade, a intelixencia sen a humildad, o estudo sen a graza".
Como Sacerdote, desexo congregar ao pobo cristián pola celebración dos
sacramentos da fe. Que a Eucaristía, sexa o centro ao que converja e do que
mane toda a nosa acción pastoral. Sen celebración sacramental da graza de
Deus nin hai sanación nin purificación dos homes, nin hai redención nin
santificación do mundo. É tal a relación entre o bispo e a Eucaristía que xa
a principios do s. II puido escribir san Ignacio de Antioquía: "Só aquela
Eucaristía ten solidez, que se celebre polo bispo ou por quen del teña
autorización" (Ad Smyr. 8,1). A celebración da Eucaristía dominical ha de
ser sempre o acto central das nosas comunidades cristiás.
A santidade persoal é un requisito e un froito espléndido da celebración dos
sacramentos, pero hei de recordar que o ministerio obrígame a preocuparme
non só do meu santificación persoal senón tamén da dos cristiáns que me son
confiados. Non esquezamos nunca, irmáns, que os únicos que deixan pegada
imborrable co paso do tempo e os que abren de verdade ao futuro, son os
santos.
En canto pastor e guía do rebaño, por encargo e coa autoridade de Cristo,
dándolle rostro e presenza, 'velarei sobre' a Igrexa que me foi confiada e
coidarei dela, tratando ser 'modelo do rebaño' (1 Pe 5,3; cf. 1 Cor 4,16;
11,1; Fil 3,17; 1 Tim 4,12; Tit. 2,7). Intentarei facer visible a Cristo
Cabeza e Señor da súa Igrexa, pero na forma de Servo. Por iso non poderei
guiar ao pobo de Deus desde o despotismo, o illamento, o acaparamiento de
responsabilidades..., senón desde o alento servicial. A koinonía ou comuñón
eclesial, que define á Igrexa na súa realidade interior, esixe a diakonía ou
servizo aos demais, sobre todo aos pobres e necesitados. "A esperanza en
Jesús o Bo Pastor é a que enche o corazón do bispo de compaixón impulsándoo
a achegarse á dor de cada home e muller que sofre, para aliviar as súas
llagas, confiando sempre en que poderá atopar a ovella extraviada" (JUAN
PABLO II, Pastores gregis, 4). A caridade cristiá que é amor gratuito,
universal, abnegado e eficaz, antes que organización, é virtude
imprescindible e centro da vida cristiá. Os pobres para a Igrexa non son
unha abstracción, senón que teñen rostro. Por iso a nosa caridade debe
chegar a axudar a cada persoa na forma que necesita ser axudada. Pero o
verdadeiro amor cristián impulsa tamén á colaboración e solidariedade con
outras persoas, cristiás ou non, no terreo social, na defensa e promoción da
xustiza e os dereitos humanos a favor dos máis necesitados. Hoxe a caridade
eclesial ten entre nós un destinatario de primeira orde: os inmigrantes,
coas súas necesidades e as súas padecimientos. As nosas parroquias e
comunidades teñen que ser auténticas casas abertas para os pobres.
Presento o meu saúdo respetuoso ás autoridades civís, académicas e militares
que nos acompañan. Señor Presidente da Xunta de Galicia, Sra Presidenta do
Parlamento galego, Srs Presidentes das Diputaciones de Lugo, Coruña e
Palencia, Srs. Alcaldes de Mondoñedo, Ferrol, Palencia e Fontes de Nava, o
meu pobo natal. Asegúrovos o meu compromiso para traballar con todas as
miñas forzas en favor do ben relixioso e civil daqueles que o Señor
confioume. O anuncio do Evangelio non só axuda ao crecemento na fe e na vida
cristiá, senón que tamén impulsa o lexítimo progreso polos camiños da
concordia e da paz. Cando alguén acolle verdaderamente o Evangelio, faise
máis atento ás esixencias do ben común e máis solidario cos pobres,
abandonados e marxinados.
A Igrexa non quere poderes nin reclama privilexios. Tan só quere pasar polo
mundo como Jesús "facendo o ben e sanando aos oprimidos" (Hech. 10,38).
Entre os poderes públicos e a Igrexa deben establecerse -segundo o Concilio
Vaticano II (GS 76)- unhas relacións baseadas por unha banda na
independencia e a autonomía e, por outra, na xenerosa colaboración e
entendemento ao servizo das persoas. Quero subliñar hoxe que a autonomía da
esfera temporal, non exclúe unha íntima harmonía coas esixencias superiores
que derivan dunha visión integral do home e do seu destino, temporal e
eterno. Tratar de debilitar ou romper os vínculos espirituais e morais que
unen á sociedade española e á Igrexa, supoñería un grave dano para ambas. A
nosa cultura, como en xeral a cultura europea, é unha cultura íntimamente
empapada dos valores cristiáns como poñen de manifesto tantas obras mestras
no campo do pensamento e da arte.
Para rematar a vós a miña querida familia, o meu afecto e o meu
agradecimiento. Vós, as miñas irmás, fostes sempre para min estímulo e
alento. Os nosos pais, xa desde o ceo, contemplan con gozo, os froitos da 'Igrexa
doméstica' que eles pretenderon fundar na terra. Ante os meus amigos e
paisanos de Fontes, de Palencia e doutros lugares, que habedes ensanchado
esta xornada madrugando e estades dispostos a trasnoitar, recoñezo que estou
en débeda con todos eles xa que logo agarimo como me vindes demostrando.
Rezade moito polo bispo de Mondoñedo-Ferrol, que se sente moi necesitado das
vosas oracións.
Poño, ós pés de Nosa Señora dous Remedios -Santiña Churrusqueiriña, que dixo
ou poeta-, patroa do meu pobo natal e desta Diocese que se me encomendou,
tódalas intencións do meu recén inaugurado ministerio episcopal. Que San
Rosende, ou noso patrón, me protexa agora e sempre. Amén.
1. JUAN PABLO II,
Hom. en la clausura del Sínodo de Obispos 27.10.2001 |