| |
|
(NOTA: a versión en galego é unha traducción automática. Se atopas algún erro comunícanolo en
mcs@mondonedoferrol.org)
Queridos diocesanos:
O Papa Benedito XVI escolleu a esmola como tema para a Coresma do 2008. Cos seus mesmas palabras en moitas ocasións o único que pretendo é axudarvos a profundar na súa Mensaxe cuaresmal. Pero entre nós, a esmola goza de moi mala prensa. Pensamos que é dar do que nos sobra ?se non é do que nos apropiamos inxustamente- para calar a nosa conciencia. Parece que fose imposible practicar a esmola sen facelo desde o orgullo e a prepotencia. Coa esmola -afirman algúns convencidos- non se arranxan as desigualdades entre persoas e países da terra, senón que se perpetúan. Non pretendemos dar como agasallo o que debemos en xustiza?
O xaxún, a oración e a esmola forman un todo, non se poden separar. Para penetrar no sentido cristián da esmola habemos de partir de que a esmola contribúe, xunto co xaxún e a oración, a formar en nós o "home novo" segundo Cristo Xesús ao que nos achegamos cada Pascua. Ensina S. Pedro Crisólogo: "Estas tres cousas, oración, xaxún e misericordia, son unha soa cousa, e se vitalizan recíprocamente. O xaxún é a alma da oración e a misericordia a vida do xaxún. Que ninguén trate de dividilos, pois non poden separarse. O que ten soamente unha e non ten as tres xuntas, non ten nada. Por iso quen ora, ayune. Quen ayuna, teña misericordia [...] O xaxún non germina se a misericordia non o rega, o xaxún tórnase infrutuoso se a misericordia non o fecunda: o que é a choiva para a terra, iso mesmo é a misericordia para o xaxún" (Sermón 43: PL.52, 320, 322).
A práctica da esmola ha de reunir unha serie de características se quere ser verdadeiramente cristiá:
1. A esmola é un deber de xustiza aínda antes que un acto de caridade. O Evanxeo ensínanos que non somos propietarios dos bens que posuímos, senón só administradores. Non debemos, xa que logo, consideralos unha propiedade exclusiva. É clara a amoestación de Xesús aos que posúen riquezas terreas e utilízanas só para si mesmos. Fronte a xentíos que carecen de todo, adquiren o ton dun forte reproche as palabras de San Xoán: "Se algún que posúe bens do mundo, ve ao seu irmán que está necesitado e péchalle as súas entrañas, como pode permanecer nel o amor de Deus?" (1 Jn 3,17). Socorrer aos necesitados é un deber de xustiza aínda antes que un acto de caridade.
2. A esmola líbranos de caer na tentación de idolatrar as riquezas deste mundo. As riquezas materiais exercen sobre nós unha especie de sedución, que ?se nos deixamos levar por ela- chegamos inevitablemente a idolatralas. Xesús expón as cousas en termos excluíntes: "Non podedes servir a Deus e ao diñeiro" (Lc 16,13).
3. A esmola cristiá ha de facerse en segredo. "Que non vexa a túa man esquerda o que fai a dereita", di Jesús, "así a túa esmola quedará en segredo" (Mt 6,3-4). E pouco antes afirmara que non hai que alardear das propias boas accións, para non correr o risco de quedar sen a recompensa dos ceos (cf Mt 6,1-2). A preocupación do discípulo é que todo contribúa a maior gloria de Deus. Xesús ensínanos: "Brille así a vosa luz diante dos homes para que vexan as vosas boas obras e glorifiquen ao voso Pai que está no ceo" (Mt 5,16). Xa que logo, hai que facelo todo para a gloria de Deus e non para a nosa. Que esta conciencia acompañe cada xesto de axuda ao próximo, evitando que se transforme nun xeito de chamar a atención. Se ao cumprir unha boa acción non temos como finalidade a Gloria de Deus e o verdadeiro ben dos nosos irmáns, senón que máis ben aspiramos a satisfacer un interese persoal ou simplemente a obter a aprobación dos demais, situámonos fóra da óptica evangélica.
4. A esmola evangélica non é filantropía: é máis ben unha expresión concreta da caridade, a virtude teologal que esixe a conversión interior ao amor de Deus e dos irmáns, a imitación de Xesucristo, que morrendo na cruz entregouse a si mesmo por nós. Na sociedade moderna da imaxe hai que estar moi atentos, xa que esta tentación exponse continuamente..Como non dar grazas a deus por tantas persoas que no silencio, lonxe dos reflectores da sociedade mediática, levan a cabo con este espírito acciones xenerosas de sostén ao próximo necesitado? Serve ben pouco dar os propios bens aos demais se o corazón ínchase de vangloria por iso. Por este motivo, quen sabe que "Deus ve no secreto" e no segredo recompensará, non busca un recoñecemento humano polas obras de misericordia que realiza.
5. A práctica da esmola permítenos experimentar que -como di a Escritura- hai maior felicidade en dar que en recibir (Hch 20,35). Neste momento somos invitados a considerar a esmola cunha Mirada máis profunda, que transcenda a dimensión puramente material. Cando actuamos con amor expresamos a verdade do noso ser: en efecto, non fomos creados para nós mesmos, senón para Deus e para os irmáns (cf 2 Cor 5,15). Cada vez que por amor de Deus compartimos os nosos bens co próximo necesitado experimentamos que a plenitude de vida vén do amor e recuperámolo todo como bendición en forma de paz, de satisfacción interior e de alegría. O Pai celestial recompensa as nosas esmolas coa súa alegría.
E hai máis: San Pedro cita entre os froitos espirituais da esmola o perdón dos pecados. "A caridade -escribe- cobre multitude de pecados" (1 Pe 4,8). Como a miúdo repite a liturxia cuaresmal, Deus ofrécenos, aos pecadores, a posibilidade de ser perdoados. O feito de compartir cos pobres o que posuímos disponnos a recibir este don. A esmola, achegándonos aos demais, achéganos a Deus e pode converterse nun instrumento de auténtica conversión e reconciliación con el e cos irmáns.
6. A esmola educa á xenerosidade do amor. San José Benito Cottolengo adoitaba recomendar: "Nunca contedes as moedas que dais, porque eu digo sempre: se cando damos esmola a man esquerda non ten que saber o que fai a dereita, tampouco a dereita ten que sabelo" (Detti e pensieri, Edilibri, nº 201). Respecto diso é significativo o episodio evangélico da viúva que, na súa miseria, bota no tesouro do templo "todo o que tiña para vivir" (Mc 12,44). A súa pequena e insignificante moeda convértese nun símbolo elocuente: esta viúva non dá a Deus o que lle sobra, non dá a que posúe senón o que é. Toda a súa persoa. Seguindo o exemplo de Cristo podemos aprender a facer da nosa vida un don total. Imitándolle conseguimos estar dispostos a dar, non tanto algo do que posuímos, senón a darnos a nós mesmos. Xa que logo, a práctica cuaresmal da esmola convértese nun medio para profundar a nosa vocación cristiá. O cristián, cando gratuitamente se ofrece a si mesmo, dá testemuño de que non é a riqueza material a que dita as leis da existencia, senón o amor. Xa que logo, o que dá valor á esmola é o amor, que inspira formas distintas de don, segundo as posibilidades e as condicións de cada un.
7. A esmola axúdanos a crecer en caridade e recoñecer nos pobres a Cristo mesmo. Os Feitos dos Apóstolos contan que o Apóstolo San Pedro dixo ao home tullido que lle pediu unha esmola na entrada do templo: "Non teño prata nin ouro: pero o que teño, doucho: en nome de Xesucristo, o Nazareno, bota a andar" (Hch 3,6). Coa esmola regalamos algo material, signo do don máis grande que podemos ofrecer aos demais co anuncio e o testemuño de Cristo, en cuxo nomee está a vida verdadeira.
Espero que estas reflexións axúdennos a exercitar a práctica cristiá da esmola. Pódenos resultar moi saudable.
De corazón bendígovos,
|
