Unha crise que foi a máis

    16.02.2010

      edición en PDF

                                                         

 
 
   

(NOTA: a versión en galego é unha traducción automática. Se atopas algún erro comunícanolo en mcs@mondonedoferrol.org)

 

 

 

Queridos diocesanos:

 

Hai xa algún tempo escribinvos acerca da crise económico-financeira unha carta que titulaba: "Unha crise, ¿só económica "? ". Hoxe síntome obrigado a compartir de novo convosco a dura situación que padecemos. Consólame comprobar que dende que comezou esta crise moitos cristiáns, comunidades cristiás e grupos eclesiales vos comprometestes persoal e comunitariamente para aliviar a dor de tantos irmáns nosos.

 

 

 

1. Datos preocupantes

 

A nosa sociedade, tamén en Galicia, está a pasar por momentos críticos, e, para moitos, moi dolorosos. A crise levou por diante 56.000 postos de traballo durante o ano 2009. Así rezaba un titular de prensa o 29 de xaneiro de 2010 facendo referencia á Enquisa de Poboación Activa (EPA). En xaneiro de 2010 perdéronse 8.789 postos de traballo máis. En total o número de parados en xaneiro elevábase a 231.628 persoas. A afiliación á Seguridade Social caeu en Galicia nese mesmo mes de forma moi notable.

 

Todo iso tivo un reflexo no número e o perfil das persoas que acoden a solicitar axuda a Cáritas. Durante 2008 a maioría dos usuarios dos servizos de Cáritas eran inmigrantes con pouco tempo de residencia en España, en cambio durante 2009, a maioría son persoas e familias españolas e inmigrantes que xa estabilizaran a súa situación laboral e agora volven a Cáritas porque padecen de novo o desemprego.

 

Durante 2009 agraváronse notablemente os efectos da crise na Diocese de Mondoñedo-Ferrol. Mentres no 2008 o 85% dos beneficiarios do programa de emprego de Cáritas eran mulleres e só un 15% homes, ao rematar 2009 preto do 40% son homes, cabezas de familia na maioría dos casos, que nunca tiveran necesidade de acudir aos servizos de Cáritas, que non coñecen a rede de cobertura dos servizos sociais públicos e que se viron obrigados a pedir axuda por perda de traballo. Na súa maioría pertencen ao sector de servizos e ao sector da construción. Xente con moitos anos de experiencia de traballo e que non poden acceder ao mercado laboral na súa profesión porque as ofertas laborais no seu campo desapareceron. Polo tanto, han de reciclarse e de formarse noutros ámbitos para poder acceder ao novo mercado laboral que se está a poñer cada vez máis difícil. No sector de empregadas de fogar, por exemplo, é cada vez menor a oferta que se recibe.

 

Nos últimos meses, detectouse un maior incremento de persoas que acoden ao servizo de emprego como consecuencia das regulacións de emprego (ERE) de moitas empresas de Ferrolterra e o peche de pequenas empresas auxiliares da empresa Alcoa na zona da Mariña na provincia de Lugo. Por se fose pouco, moitas persoas que se beneficiaban do subsidio de desemprego perdérono e agora piden axuda para a cobertura das necesidades básicas.

 

A nosa Cáritas Diocesana de Mondoñedo-Ferrol, tanto nos seus servizos centrais coma en boa parte dos equipos de acollida das Cáritas parroquiais, viu como aumentaba paulatinamente o número de persoas que acudían a ela. O Centro de día para persoas sen fogar que ofrece na cidade de Ferrol, aumentou o seu número de usuarios en torno a un 40%, disparándose o seu presuposto ata os 90.000 euros. Os seus usuarios reciben alí o almorzo e a merenda, e xa non acoden tan só os denominados transeúntes, senón tamén persoas da cidade que viu como descendían os seus ingresos. O programa de emprego, pola súa banda, case duplicou o seu gasto, que superou en 2009 os 115.000 euros. Tamén as Cáritas parroquiais aumentaron notablemente o nivel de axudas, discorrendo formas de obter máis fondos. A elas foi destinada en boa medida a partida de 60.000 euros achegada pola Fundación Barrié a través do Programa de Axudas de Emerxencia Social, grazas á cal se atendeu 218 familias, cun total de 832 beneficiarios. Pero moito maior foi a cifra total de persoas atendidas polas Cáritas cos seus propios recursos. As axudas diríxense fundamentalmente ás necesidades máis básicas: vivenda, alimentación, gastos sanitarios e escolares, etc... a maior parte das familias axudadas padecen o paro, moitas veces con fillos menores ao seu cargo, aínda que tamén hai pensionistas e persoas cun traballo moi precario.

 

 

 

2. Que podemos facer?

 

A Igrexa vén realizando dende hai moitos séculos a misión que recibiu do Señor. Nun mundo globalizado, onde os pobres sofren a peor parte, a Igrexa renova o seu compromiso con eles. E faino con entrañas de misericordia que nacen da fe en Jesús de Nazaret, o Fillo do Deus vivo, que veu a anunciar a Boa Nova aos pobres, reclamando tamén deles a conversión e a fe. Jesús revelounos que Él é servido e acollido nos famentos e forasteiros (Mt. 25). E S. Pablo advírtenos: "Pois coñecedes a xenerosidade do noso Señor Jesucristo, o cal sendo rico, por nós fíxose pobre co fin de que vos enriquecésedes coa súa pobreza" (2 Cor 8, 9).

 

Ante as dificultades económicas e sociais da hora presente, como Bispo desta Igrexa de Mondoñedo-Ferrol, non teño solucións técnicas que ofrecer, pero si entra dentro do meu labor pastoral iluminar coa luz do Evanxeo, a través da doutrina social da Igrexa, o gravísimo problema que nos afecta. A comunidade cristiá, especialmente a través de Cáritas, Mans Unidas e outras institucións de caridade da Igrexa, están a atender e acompañando aos máis necesitados do noso país e dos países en vías de desenvolvemento, vítimas, tamén, da crise económica global e da recesión.

 

Animo as comunidades cristiás e a todos os homes de boa vontade a considerar as dificultades actuais, que afectan gravemente os máis débiles. Non baixemos a garda. Ao contrario, comprometámonos con maior xenerosidade e solidariedade.

 

Teñamos especialmente en conta as familias, sobre todo ás familias numerosas e ás mozas. Os pequenos e medianos empresarios, así como os agricultores e gandeiros, viven nunha angustiosa situación económica. Non esquezamos os inmigrantes procedentes de países pobres. "Moitos deles colaboraron co seu traballo e cos seus servizos, en tempos de prosperidade, ao noso desenvolvemento e benestar, aumentaron considerablemente os recursos do noso país, da caixa da facenda pública e da Seguridade Social, animaron o consumo, o mercado da vivenda e a vida laboral en xeral. Agora, en momento de crise, de paro e de recesión, non podemos abandonalos ao seu suerte"[1].

 

A escasa protección social da familia e as políticas antinatalistas son perniciosas para a sociedade e terán efectos económicos prexudiciais para as xeracións futuras. Na última encíclica do Papa Benedicto XVI lemos: "A apertura moralmente responsable á vida é unha riqueza social e económica"[2].

 

É evidente que a crise está a infundir medo ao futuro non só pola inseguridade respecto ao posible mantemento do Estado de Benestar, senón tamén polas consecuencias que xera, ao aumentar a taxa de desemprego e reducir a actividade económica.  Pero non pode afogar a nosa esperanza, que se fundamenta en Cristo Jesús. Debe ser máis ben un acicate para poñer en Deus a referencia verificadora das nosas actitudes e comportamentos.

 

 

 

3. Poñamos de novo mans á obra

 

Non abonda contemplar a realidade na súa complexidade actual.  Nin abonda tomar conciencia dos problemas que está a ocasionar. É imprescindible un profundo sentimento de caridade solidaria con todos os que sofren. Hai problemas derivados desta crise que están a esixir unha resposta inmediata.

 

Unha das preocupacións máis graves ten que ver coa ocupación e o emprego. A pobreza e o desemprego degradan a dignidade do ser humano. Por iso é necesario impulsar un novo dinamismo laboral que nos comprometa a todos en favor dun traballo digno.

 

Son tamén consciente de que a humildade dos nosos recursos materiais non nos permite dar unha resposta global a todos os problemas que se presentan neste momento na nosa sociedade. É máis, son consciente de que é a sociedade enteira, e de xeito destacado os poderes públicos, os que teñen que velar por conseguir esa nova economía que permita o desenvolvemento humano integral que ten que ser o seu obxectivo prioritario. Pero dende esa humildade habemos de achegar o noso gran de area á tarefa inxente que hoxe nos desafía.

 

 

 

4. Non hai verdadeiro desenvolvemento sen Deus

 

As causas da grave crise que padecemos teñen a súa orixe na perda de valores morais: a falta de honradez, a cobiza, que é raíz de todos os males (Cf. 1 Tim 6, 10), e a carencia de control das estruturas financeiras, potenciada pola economía globalizada.

 

Na miña primeira carta sobre esta crise dicíavos: "Agora ben, máis alá dunha crise económico-financeira, estamos vivindo unha crise cultural e espiritual. O Papa Benedicto XVI sinalou: "A actual crise económica global debe ser vista como un campo proba, como un desafío e non só como unha emerxencia á cal dar respostas de miras miopes". Deste modo, o Papa propón un novo "modelo de desenvolvemento", esixido "non só polas dificultades financeiras inmediatas, senón polo estado de saúde ecolóxica do planeta e -sobre todo-- pola crise cultural e moral, os síntomas da cal son evidentes en tódalas partes do mundo".

 

Na súa última encíclica o Papa advirte que "o primeiro capital a salvar e valorar é o home, a persoa, no seu integridad"[3,]. Pablo VI, pola súa banda, recordounos que o verdadeiro desenvolvemento debe alcanzar a todo o home e a todos os hombres[4]. Non podemos pecharnos nun horizonte terreo, feito só de benestar material, prescindindo dos valores morais e do significado transcendente da súa vida. O verdadeiro desenvolvemento esixe persoas rectas para erradicar en todo momento a corrupción, a ilegalidade e a sede de poder.

 

Quero finalizar esta Carta pastoral facendo unha chamada ás comunidades cristiás e a todos os homes e mulleres que desexen unirse nun compromiso decidido para saír da crise, sabendo que é prioritaria a conversión do corazón para obter os cambios sociales[5,]. Inviteivos o curso pasado a facer unha colecta para Cáritas con motivo das Primeiras Comuñóns. Nalgunhas parroquias fíxose outro tanto con motivo das Confirmacións e as vodas. Invitei tamén aos Concellos a rebaixar o presuposto de festas e incrementar o de Benestar Social. Algunhas familias entregan o 1% dos seus ingresos como un signo do seu compromiso cos pobres. Pola nosa parte, os Bispos españois, a través de Cáritas, entregamos o 1,5% do fondo común interdiocesano. Vexamos qué novas decisións podemos tomar sobre os nosos gastos como familias e como persoas en particular.

 

Como Igrexa samaritana colaboremos con outras institucións e organizacións sociais na solidariedade coas vítimas da crise.

 

No Ano San Compostelano que estamos a celebrar pidamos ao Señor, por medio do Apóstolo Santiago, a luz e a forza que necesitamos para dar un valente testemuño cristián no mundo de hoxe.

 

 

 

 

 

 

 


[1] Conferencia Episcopal Española, Comisión Episcopal de Migraciones, Mensaje de la Jornada Mundial de Migraciones, 18-I-2009.

[2] Benedicto XVI, Carta encíclica Caritas in veritate, 44

[3] Benedicto XVI, Carta encíclica Caritas in veritate, 25.

 

[4] Cf. Pablo VI, Carta encíclica Populorum progressio, 14.

 

[5] Cf. Catecismo de la Iglesia Católica, 1888.

 


                                                 

 

                                                      

 
 

                       (c) Diocese de Mondoñedo-Ferrol                             www.mondonedoferrol.org                                      2010                                   mcs@mondonedoferrol.org